دانشگاه گیلان تحقیقات تولیدات دامی 2252-0872 6 1 2017 06 27 Comparison of the effects of using Sumac powder (Rhus coriria. L) and vitamin E on body and internal organs weight, biochemical parameters and meat quality in broiler chickens after the stress induction by dexamethasone مقایسه اثر به کارگیری پودر سماق (Rhus coriria. L) و ویتامین E بر وزن بدن و اندام‌های درونی، فراسنجه‌های بیوشیمیایی و کیفیت گوشت در جوجه‌های گوشتی پس از القاء تنش با دگزامتازون 89 107 2223 10.22124/ar.2017.2223 FA سیدعلی حسینی سیر کارشناس گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینای همدان عباس فرح آور استادیار گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینای همدان Journal Article 2017 02 12 The aim of this study was to investigate the effect of adding Sumac powder and vitamin E to diet on body and internal organs weights, biochemical and meat quality parameters in broiler chickens after the stress induction by dexamethasone (DEX). Ninety-six male broiler chickens were divided to six groups and received a basal diet for 35 days. After 10 days of age, basal diets of 4 groups was supplemented with Sumac powder (0.25, 0.5 and 0.75 %) and vitamin E (20 mg/Kg). At the same time, two groups were assigned as negative (without DEX) and positive (with DEX) controls. At 28 days of age, all broilers except negative control received DEX (2mg/kg BW). At end of the experiment, chickens were weighed, slaughtered and their blood samples were collected. Dexamethasone reduced (<em>P</em><0.05) final body weight, relative weights of carcass, Breast, Spleen and Bursa (1432.80, 59.40, 21.86, 0.07, 0.035, respectively), compared to negative control (1783.67g, 60.32, 22.98, 0.121, 0.051, respectively) and increased (<em>P</em><0.05) relative weights of Liver, Heart, Proventriculus and Gizzard, shear force, total protein and cholesterol (3.08, 0.49, 0.45, 1.95, 0.836N, 5.45 and 255.45 mg/dl), comparing to negative control (2.55, 0.42, 0.36, 1.58, 0.375, 4.45 and 179.32 mg/dl). Meat shear force in 0.5% and 0.75% of Sumac powder groups (0.452 and 0.428N respectively) decreased (<em>P</em><0.05) relative to positive control (0.836N). In conclusion, adding vitamin E and Sumac powder to diet did not prevent the weight loss induced by DEX and blood parameters were not affected. However, 0.5% and 0.75% of Sumac powder reduced shear force.  هدف از این مطالعه بررسی اثر افزودن پودر سماق و ویتامین E به جیره بر وزن بدن و اندام­های درونی، فراسنجه­های بیوشیمیایی و کیفیت گوشت در جوجه­های گوشتی پس از القاء تنش با دگزامتازون بود. تعداد 96 قطعه جوجه گوشتی نر به شش گروه تقسیم و به مدت 35 روز با جیره پایه تغذیه شدند. از روز 10 به جیره­ پایه­ی چهار گروه پودرسماق (25/0، 5/0و 75/0درصد) و ویتامین E (mg/kg20) افزوده شد. دو گروه نیز همزمان به عنوان گروه شاهد منفی (بدون تزریق دگزامتازون) و شاهد مثبت (با تزریق دگزامتازون) حضور داشتند. از روز 28 همه جوجه­ها بجز شاهد منفی، دگزامتازون (mg/kg BW2) دریافت کردند. در پایان آزمایش جوجه­ها توزین، ذبح و خونگیری شدند. دگزامتازون وزن نهایی، وزن نسبی لاشه، سینه، طحال و بورس (به ترتیب80/1432گرم، 40/59، 86/21، 07/0و 035/0) را نسبت به گروه شاهد منفی (به ترتیب 67/ 1783گرم، 32/60، 98/22، 121/0و051/0) کاهش و وزن نسبی کبد، قلب، پیش معده و سنگدان، نیروی برشی گوشت، پروتئین و کلسترول­کل پلاسما (به ترتیب 08/3، 49/0، 45/0، 95/1، 836/0نیوتن، 45/5 و 45/255میلی­گرم در دسی­لیتر) را نسبت به گروه شاهد منفی (به ترتیب 55/2، 42/0، 36/0، 58/1، 375/0نیوتن، 45/4، 32/179 میلی­گرم در دسی­لیتر) افزایش داد (05/0><em>P</em>). نیروی برشی گوشت در تیمار 5/0 و 75/0 درصد پودر سماق (به ترتیب452/0و 428/0نیوتن)، نسبت به گروه شاهد مثبت (836/0 نیوتن) کاهش یافت (05/0><em>P</em>). به­طور کلی افزودن ویتامین E و پودر سماق به جیره از کاهش وزن القایی توسط دگزامتازون ممانعت نکرد و فراسنجه­های خونی تحت تاثیر قرار نگرفت، اما سطوح 5/0و 75/0درصد پودر سماق منجر به کاهش میزان نیروی برشی عضله سینه شد.   https://ar.guilan.ac.ir/article_2223_d8b1171b38f5aff7ca6e47a51f0cc5e4.pdf