دانشگاه گیلان تحقیقات تولیدات دامی 2252-0872 6 4 2018 02 20 Effect of different levels of Salvia mirzayanii essential oil on performance, some blood and immunity parameters of broiler chickens under heat stress conditions اثر سطوح مختلف اسانس مروتلخ بر عملکرد و برخی فراسنجه‌های خونی و ایمنی جوجه‌های گوشتی تحت تنش گرمایی 69 80 2756 10.22124/ar.2018.2756 FA سهیلا بیاتی دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه علوم دامی، دانشکده علوم دامی و صنایع غذایی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان سمیه سالاری دانشیار گروه علوم دامی، دانشکده علوم دامی و صنایع غذایی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان احمد طاطار استادیار گروه علوم دامی، دانشکده علوم دامی و صنایع غذایی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان محسن ساری دانشیار گروه علوم دامی، دانشکده علوم دامی و صنایع غذایی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان خلیل میرزاده دانشیار گروه علوم دامی، دانشکده علوم دامی و صنایع غذایی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان Journal Article 2016 12 02 An experiment was conducted to evaluate different levels of <em>Salvia mirzayanii</em> essential oil on performance, blood and immunity parameters of broiler chickens under heat stress condition. Completely randomized design with four treatments (0, 150, 300 and 450 ppm of <em>Salvia mirzayanii </em>essential oil) was used for 42 days. Broilers were under heat stress conditions from 22 days of age. Increasing levels of essential oil in the diet significantly decreased feed intake in comparison with the control at the starter period. But level of 450 ppm essential oil had the highest feed intake during grower period and total of experiment. Feed conversion ratio significantly decreased by increasing levels of essential oil compared with the control. Triglyceride and LDL cholesterol concentration were significantly decreased at the level of 450 ppm essential oil. Percentage of heterophile, heterophil/lymphocyte ratio (H/L) decreased, and percentages of lymphocyte and monocyte increased by increasing levels of essential oil at 21 days of age (<em>P</em><0.05). But there was not significant difference between treatments after heat stress at 42 days of age. Bursa of Fabricius weight was the highest at the level of 450 ppm essential oil (<em>P</em><0.05). Gastrointestinal tract and gizzard weight significantly increased at the level of 150 ppm essential oil (<em>P</em><0.05). Abdominal fat weight significantly decreased at the level of 450 ppm essential oil. Highest percentage ash of tibia was observed at 450 ppm essential oil (<em>P</em><0.05). According to the results of this experiment, the use of <em>Salvia mirzayanii</em> essential oil up to 300 ppm in broiler nutrition under heat stress was recommended. به منظور بررسی سطوح مختلف اسانس مروتلخ بر عملکرد و برخی فراسنجه­های خونی و ایمنی جوجه­های گوشتی تحت تنش گرمایی، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار (صفر، 150، 300 و 450 میلی­گرم در کیلوگرم اسانس مروتلخ)، به مدت 42 روز انجام شد. تنش گرمایی از سن 22 روزگی اعمال شد. هر سه سطح اسانس به کار برده شده باعث کاهش معنی­دار مصرف خوراک در مقایسه با گروه شاهد در دوره آغازین شد، ولی در دوره رشد و کل دوره پرورش پرندگان تغذیه شده با سطح 450 میلی­گرم در کیلوگرم اسانس بالاترین مصرف خوراک را نشان دادند. استفاده از هر سه سطح اسانس مروتلخ باعث کاهش معنی‌دار ضریب تبدیل خوراک در دوره‌های آغازین، رشد و کل دوره نسبت به تیمار شاهد شد (05/0<em>P</em><). کاهش معنی‌دار کلسترول LDL و تری‌گلیسیرید خون با مصرف سطح 450 میلی‌گرم در کیلوگرم مشاهده شد (05/0<em>P</em><). در سن 21 روزگی، افزودن اسانس باعث افزایش معنی‌دار لنفوسیت، مونوسیت شد و نسبت هتروفیل به لنفوسیت و تعداد هتروفیل کاهش معنی‌داری یافت (05/0<em>P</em><). وزن بورس فابریسیوس و تیموس در سطح 450 میلی‌گرم در کیلوگرم اسانس افزایش یافت (05/0<em>P</em><). وزن سنگدان و کل دستگاه گوارش با افزودن150 میلی‌گرم در کیلو‌گرم اسانس مروتلخ افزایش و وزن چربی حفره بطنی در سطح 450 میلی‌گرم در کیلوگرم کاهش معنی‌داری یافت (05/0<em>P</em> <). بیش­ترین درصد خاکستر استخوان درشت­نی در سطح 450 میلی‌گرم در کیلوگرم اسانس مشاهده شد (05/0<em>P</em><). با توجه به نتایج این پژوهش و بهبود عملکرد، کاربرد اسانس مروتلخ تا سطح 300 میلی‌گرم در کیلوگرم در شرایط تنش گرمایی در تغذیه جوجه‌های گوشتی توصیه می‌شود. https://ar.guilan.ac.ir/article_2756_936c1a3a4059a7c3502d7083f494e8cd.pdf