دانشگاه گیلان تحقیقات تولیدات دامی 2252-0872 9 4 2021 02 19 Effect of adding Foeniculum vulgare and Nigella sativa in the diet before and after lambing on blood metabolites and antioxidant status of Sanjabi ewes and their lambs اثر افزودن رازیانه و سیاهدانه در جیره قبل و بعد از زایش بر فراسنجه های خونی و آنتی اکسیدانی میش و بره های سنجابی 81 94 3535 10.22124/ar.2019.12641.1391 FA سمیه میرزائی چشمه‌گچی دانشجوی دکترای تغذیه دام، گروه علوم دامی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی محمد مهدی معینی دانشیار، گروه علوم دامی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی حسن خمیس آبادی استادیار پژوهشی بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی کرمانشاه، ایران Journal Article 1970 01 01 Concerning the importance of the transition period and the useful effect of plant medicinal on blood antioxidant capacity, this study was aimed to investigate the effect of using <em>Foeniculum vulgare</em> and <em>Nigella sativa</em> on blood metabolites and antioxidant status of <em>Sanjabi </em>ewes and their lambs during the transition period. The number of 36 <em>Sanjabi</em> ewes with an average weight of 62 ± 8 kg and an average parity of 2.5 ± 0.5 were allocated to three experimental groups from six weeks before parturition to six weeks after that. Treatments were included: 1) control group (basal diet without supplement) and 2) fennel group (basal diet plus 20 grams per kilogram of fennel) and 3) black seed group (base diet plus 20 grams per kilogram of black-seed). To determine the effect of treatments on the activity of glutathione peroxidase, superoxide dismutase, alkaline phosphatase, and alanine aminotransferase enzymes and concentrations of glucose, cholesterol, urea, total protein, triglyceride, HDL, LDL, and albumin, blood samples were taken from Jugular veins of ewes and lambs. The total antioxidant status and serum malondialdehyde concentration were also measured. According to the results, fennel in comparison with the control group prevented blood glucose reduction in ewes at lambing. Black seed supplementation increased blood total protein and albumin concentration in the lambs of this group (<em>p < /em>˂0.05). A significant increase in total antioxidants was observed in ewes in both fennel and black seed groups and lambs in the fennel group (<em>p < /em>˂0.05). The addition of black seed to the diet decreased malondialdehyde in the blood of lambs and ewes (<em>p < /em>˂0.05). The lambs in the fennel group showed higher levels of glutathione peroxidase activity (<em>p < /em>˂0.05). There was no significant difference between treatments in other studied enzymes in this study. The results of this study showed that adding fennel and black seed in the ewe diet before and after lambing may cause positive and constant changes in important blood metabolites, and improve antioxidant status in ewes and their lambs.</em></em></em></em> با توجه به اهمیت دوره انتقال و آثار گیاهان دارویی بر وضعیت آنتی­اکسیدانی خون، هدف این مطالعه بررسی اثر استفاده از رازیانه و سیاهدانه در اواخر آبستنی و اوایل زایش بر برخی فراسنجه­های خونی و آنتی­اکسیدانی میش­های سنجابی و بره­های آن­ها بود. تعداد 36 رأس میش با میانگین وزن 8 ± 62 کیلوگرم و میانگین شکم زایش 5/0 ± 5/2 از شش هفته قبل از زایش تا شش هفته پس از زایش به سه گروه آزمایشی تقسیم شدند. تیمارها شامل: 1) گروه شاهد (جیره پایه بدون افزدونی) ، 2) گروه رازیانه (جیره پایه بعلاوه 20 گرم رازیانه در کیلوگرم جیره) و 3) گروه سیاهدانه (جیره پایه بعلاوه 20 گرم در کیلوگرم سیاهدانه) بود. جهت تعیین اثر تیمارها بر فعالیت برخی آنزیم­ها و فراسنجه­های خونی و همچنین وضعیت آنتی­اکسیدانی کل و غلظت مالون­دی­آلدئید در سرم، نمونه­های خون از سیاهرگ وداج میش­ها و بره­ها اخذ و فراسنجه­های مدنظر با استفاده از روش­های استاندارد اندازه­گیری شد. افزودن رازیانه به جیره در مقایسه با گروه شاهد از کاهش گلوکز خون میش­ها در زمان زایش جلوگیری کرد. سیاهدانه سبب افزایش میزان پروتئین کل و آلبومین خون بره­های گروه سیاهدانه در مقایسه با شاهد شد (05/0<em>p </em>˂). آنتی­اکسیدان کل در میش­های هر دو گروه (رازیانه و سیاهدانه) افزایش معنی­داری نشان داد، اما در بره­ها تنها در گروه رازیانه معنی­دار شد (05/0<em>p </em>˂). میزان مالون­دی­آلدئید در خون میش­ها و بره­های گروه سیاهدانه کاهش یافت (05/0<em>p </em>˂). فعالیت آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز در بره­های گروه رازیانه بیشتر بود (05/0<em>p </em>˂). نتایج این مطالعه نشان ­داد استفاده از دانه رازیانه و سیاهدانه در جیره میش­ها در دوره انتقال سبب تغییرات مثبت و معنی­دار در برخی فراسنجه­های مهم خونی و بهبود وضعیت آنتی­اکسیدانی میش و بره­های آن­ها شد. https://ar.guilan.ac.ir/article_3535_524e5312eab681f6213b9503f464c940.pdf